Babiak (powiat kolski)
Babiak to wieś położona w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim. Jest siedzibą gminy Babiak i znajduje się na Pojezierzu Kujawskim. Pomimo że obecnie jest to wieś, historycznie Babiak był miastem, które uzyskało prawa miejskie w 1816 roku, a następnie zostało zdegradowane do rangi wsi w 1870 roku. Miejscowość ma bogatą historię, która odzwierciedla zmieniające się losy regionu oraz wpływy kulturowe.
Historia Babiaka
Historia Babiaka sięga końca XVIII wieku, kiedy to na terenie leśnym założono wieś olęderską. W początkach XIX wieku zaczęli osiedlać się tutaj pierwsi Żydzi, co przyczyniło się do wzbogacenia lokalnej kultury. W 1810 roku wieś została przeniesiona na drugi brzeg rzeczki Tyśmienicy z powodu pożaru.
W 1816 roku Bonawentura Raczyński sprowadził do Babiaka sukienników z Niemiec, co zapoczątkowało rozwój przemysłowy miejscowości. W tym samym roku wieś uzyskała prawa miejskie i liczyła 205 mieszkańców. Szybki rozwój demograficzny był widoczny także w 1828 roku, kiedy liczba ludności wzrosła do 525 mieszkańców, co czyniło Babiak drugim co do wielkości miejscem w gminie.
Po powstaniu listopadowym w 1831 roku dobra Kazimierza Baczyńskiego zostały zajęte przez generała Dąbrowskiego, co doprowadziło do upadku rzemiosła w miejscowości. Budowa kościoła rzymskokatolickiego rozpoczęta w 1857 roku została przerwana przez rosyjskie władze po powstaniu styczniowym. W 1870 roku Babiak został zdegradowany do rangi wsi, a jego status nieco podupadł.
Dzieje Żydów w Babiaku
W XIX wieku społeczność żydowska zaczęła odgrywać istotną rolę w życiu Babiaka. Do 1921 roku liczba Żydów zamieszkujących wieś wzrosła do 247 osób, stanowiąc 29,2% ogółu mieszkańców. Niestety, podczas II wojny światowej niemieckie okupacyjne władze przeprowadziły brutalne represje wobec Żydów. W wyniku bombardowania we wrześniu 1939 roku oraz późniejszych deportacji do gett i obozów, lokalna społeczność żydowska została niemal całkowicie zniszczona.
Pod koniec wojny w styczniu 1945 roku Babiak został wyzwolony przez wojska Armii Czerwonej. Po wojnie społeczność żydowska już nie powróciła, a pozostałości ich kultury zaczęły znikać z krajobrazu miejscowości.
Zabytki i atrakcje turystyczne
Babiak ma kilka interesujących zabytków, które przyciągają turystów oraz miłośników historii. Wśród nich znajduje się dawny rynek miejski oraz pomnik upamiętniający Polaków poległych na frontach II wojny światowej. Pomnik ten został odsłonięty w maju 1975 roku i kryje ziemię z pól bitewnych z takich miejsc jak Westerplatte czy Monte Cassino.
Warto również zwrócić uwagę na późnoklasycystyczny kościół ewangelicki zbudowany w 1823 roku, który obecnie jest przekształcony w sklep spożywczy. Jest to jeden z nielicznych budynków wpisanych do rejestru zabytków na terenie Babiaka. Innym ważnym obiektem jest kościół Przemienienia Pańskiego wybudowany w stylu eklektycznym w 1907 roku.
Na terenie miejscowości znajduje się także synagoga, która została przekształcona w budynek mieszkalny oraz cmentarz żydowski, który niestety już nie istnieje.
Transport i infrastruktura
Babiak jest dobrze skomunikowany dzięki drodze wojewódzkiej nr 263, która łączy miejscowość z Kłodawą i Sompolnem oraz lokalnej drogi prowadzącej do Brdowa. Znajdująca się nieopodal stacja kolejowa położona jest na tzw. Magistrali Węglowej, co czyni Babiak dostępnym dla podróżnych i mieszkańców pobliskich miejscowości.
Sport i rekreacja
Miejscowość posiada również swoje tradycje sportowe; działa tutaj klub piłkarski Nałęcz Babiak. Zespół seniorów występuje na boiskach konińskiej A-klasy. Klub ma swoją długą historię i przez lata był ważnym elementem lokalnej społeczności sportowej.
W latach świetności klub grał nawet w konińskiej klasie okręgowej, co przyciągało wielu kibiców i pasjonatów futbolu z okolicznych miejscowości.
Zakończenie
Babiak to wieś o bogatej historii i różnorodnych tradycjach kulturowych. Pomimo utraty statusu miasta na przestrzeni lat, miejscowość nadal pełni ważną rolę dla regionu jako lokalne centrum handlowe i usługowe. Dzięki swoim zabytkom oraz aktywnościom społecznym i sportowym Babiak ma wiele do zaoferowania zarówno mieszkańcom, jak i turystom odwiedzającym tę część Wielkopolski.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).