Wstęp
Pixie, znane również jako pixy lub pixi, to małe magiczne postaci, które od wieków fascynują ludzi w brytyjskim folklorze. Te urokliwe stworzenia zamieszkują głównie południową Anglię, a szczególnie hrabstwa Devon i Kornwalia. Ich popularność w lokalnych legendach oraz tradycjach sprawia, że są one nieodłącznym elementem kultury celtyckiej, łącząc w sobie zarówno cechy łagodności, jak i psotności. W artykule tym przyjrzymy się historii pixie, ich etymologii oraz roli w kulturze i folklorze Brytanii.
Etymologia i początki legendy
Słowo „pixie” po raz pierwszy pojawiło się około roku 1630, lecz jego dokładne pochodzenie pozostaje niejasne. Istnieje teoria, że może ono pochodzić od szwedzkiego terminu „pyske”, oznaczającego małą wróżkę. Inna hipoteza wskazuje na celtyckie korzenie tego słowa; choć pierwotny celtycki odpowiednik nie jest znany, wiele wskazuje na to, że pixie mają swoje źródło w dawnych wierzeniach ludowych.
Tradycja wiążąca pixie z regionem Devon i Kornwalii jest głęboko zakorzeniona w tamtejszej kulturze. W XIX wieku ludzie powszechnie wierzyli w istnienie tych istot, a wiele miejsc związanych z legendami o pixie nosiło ich imiona. Obszary te były pełne opowieści o psotnych wróżkach, które miały wpływ na życie codzienne mieszkańców.
Pixie w Devon i Kornwalii
Wiara w pixie była szczególnie silna w Devon i Kornwalii przed połową XIX wieku. W lokalnych mitach można znaleźć liczne przykłady wydarzeń związanych z tymi magicznymi istotami. Na przykład, w okolicach Challacombe znajduje się zespół skał nazwany na cześć pixie, które rzekomo miały tam mieszkać. Inna opowieść dotyczy Trevose Head w Kornwalii, gdzie spotkało się 600 pixie tańczących w kole na trawie.
W Dartmoor pixie często przybierały postać ubogich dzieci, by omamić ludzi i zaprosić ich do zabawy. Były znane z upodobania do muzyki i tańca oraz jazdy na lokalnych źrebakach. Choć niektóre z nich były pomocne i wsparciem dla mieszkańców, potrafiły również zwodzić podróżnych. W takich przypadkach istniała tradycja noszenia płaszcza na lewą stronę, co miało chronić przed ich psotami.
Joan the Wad jest uznawana za królową kornwalijskich pixie i przedstawiana jako symbol szczęścia. W niektórych legendach pixie miały być istotami o ludzkiej wysokości. Na przykład rodzina Elford z Tavistock ukryła się przed pościgiem Cromwella w jaskini zamieszkiwanej przez pixie.
Dzień Pixie
Dzień Pixie to coroczna tradycja obchodzona we wschodnim Devon, szczególnie w miasteczku Ottery St. Mary. Uroczystości mają na celu upamiętnienie legendy o wygnaniu wróżek z miasteczka do pobliskiej jaskini znanej jako „Pixie’s Parlour”. Historia ta sięga czasów, gdy chrześcijaństwo zaczynało zdobywać popularność na ziemiach brytyjskich.
Według legendy miejscowy biskup postanowił wybudować kościół w Ottery i zlecił mnichom przetransportowanie dzwonów z Walii. Pixie obawiając się utraty swojej władzy nad okolicą rzuciły zaklęcie na mnichów, by ci zgubili drogę. Jednak zaklęcie nie zadziałało do końca — jeden z mnichów potknął się i wykrzyknął: „Boże pobłogosław mą duszę!”, co uratowało dzwony.
Co roku podczas Dnia Pixie jeden z dzwonników jest porwany przez wróżki do ich jaskini. Tylko wikary Ottery St. Mary może go uratować. Uroczystości te są obchodzone z dużym entuzjazmem i są okazją do budowy specjalnej jaskini wróżek na rynku miasteczka.
Pixie w kulturze popularnej
Współczesne przedstawienia pixie można znaleźć w literaturze oraz popkulturze. W serii książek J.K. Rowling „Harry Potter” pojawiają się kornwalijskie chochliki (pixies), które są niewielkimi, niebieskimi stworzeniami o ruchliwych charakterach. Ich obecność w klasach ma na celu przygotowanie uczniów do pokonywania trudności.
Terry Pratchett również wykorzystał motyw pixie we swoich powieściach z cyklu „Świat Dysku”, gdzie występują krasnoludki inspirowane tymi magicznymi istotami. Z kolei Carrie Jones w swoich książkach „Pragnienie”, „Zniewolenie” oraz „Oczarowanie” przedstawia pixy jako krwiożercze potwory zdolne przybierać ludzką formę.
Pixie znalazły również swoje miejsce w komiksach Marvela, gdzie pojawiają się postacie o imieniu lub przezwisku Pixie. Te różnorodne interpretacje pokazują, jak bogaty jest świat fikcji oraz jak różnorodnie można interpretoować mitologię związana z tymi istotami.
Zakończenie
Pixie to fascynujące postacie folklorystyczne o bogatej historii związanej z brytyjskim dziedzictwem kulturowym. Ich obecność w legendach oraz współczesnej literaturze przypomina nam o magii ukrytej w codziennym życiu oraz o znaczeniu tradycji przekazywanych przez pokolenia. Choć wiara w istnienie pixie może wydawać się przestarzała, to ich historia nadal inspiruje artystów oraz badaczy folkloru, którzy pragną odkrywać tajemnice dawnych wierzeń i mitów.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).